Wellness, 2025, 2025 Plus #WellnessTrends2025

Wellness 2025 ve ilerisi için şunu ilk elden aktarmam mümkün, bireyin bütünselliğine ve fonksiyonelleşmesine tanıklık edeceğiz. Beden, akıl ve ruh üçlemesinin birbiriyle bağlarının bilimsel kanıtları ile meşgul olacağımız bir dönemdeyiz. ‘High Level Wellness’ diyebiliriz, ki bu ismin tanımını yapan kişi Halbert L-Dunn‘dır (1971). Bütünsel ya da bütüncül sağlık kavramını terk ediyoruz, bireye keskin bir geçiş yaptık. Sağlık kişisel bir mesele ve yeni terminoloji ‘Bütüncül İnsan’.

En büyük servetin hücresel veriler ve işleyişi olduğu bir sağlık döneminin içindeyiz, ‘Longevity Competition’ başladı. Popüler sağlık kültürünün biyolojik yaş testi ölçümleri ile desteklediği bu yarışta pioneer’lar yerini aldı. Bir insanın 150 yıl yaşaması fikri çok uzak değil. Diğer taraftan biliyoruz ki evrim insan ırkının uzun yaşamasından taraf değil. Özellikle doğum oranının düşüşü ya da doğum sırasında oluşan komplikasyonlar çevresel faktörlerin sebebiyle ilintili bulunduğu gibi, milyonlarca yıllık gen aktarımımızla da ilişkili. Yaşlanan nüfusun 2050’de, 65 yaş üstü insanların, iki katı bir artışa çıkacağının öngörüsünden daha çılgın olan yaşlılığın bir hastalık olarak adlandırılmaya başlanması. ‘Longevity’ uzun soluklu bir oyun ve bu oyunda yerinizi almanızı şiddetle öneriyorum.

Wellness’i toplumlar için yeniden tanımlayacağız. Politik anlamda demokrasinin işlevsel olup olmadığı güncel bir tartışma konusu, fakat sağlık alanında henüz demokrasi ile taze tanışıyoruz. ‘Herkes için Wellness’ olarak tanımlanan bu yeni dönem, yapay zeka ile beraber sağlık kültürünün ve bilgisinin oldukça düşük maliyetlerle son tüketiciye ulaşabildiği bir dönem. Sağlık bilinci gelişen bireylerin, bu bilinci sağlayan yapay zekanın;  hastane, hekim, sağlık görevlisi yetiştirme ve geliştirme tekniklerini, planlamasını, genel çerçevede eğitimi temelden değiştireceğini düşünüyorum.

İnsanların hormon sağlığını önceliklendirmesi belki en önemli sağlık girişimlerinin doğmasına sebep oldu. Artık eve gelen kitlerle hormon dengenizi ölçebilmek mümkün: mesela PCOS’lu hastaları, aile geçmişinde diyabet rahatsızlığı olanları, tiroit problemleri, metabolizma problemleri, toksinleri, bağırsak sağlığı ve bir çok hormon temelli rahatsızlığı takip etmek ve daha da önemlisi önleyici sağlık adımlarını atabilmek artık mümkün. ‘Kişisel hormon sağlığı‘ bu sene konuşulacak bir ana başlık.

‘İnsan hiçbir zaman dünyayı daha iyi kılmaya yetecek kadar uzun süre üzülemiyor, çünkü biraz sonra yeniden karnı acıkıyor’ demiş Elias Canetti, ve insanın ilkelliğini anlatırken ilkel çaresizlik nedir tanımını da saklamış. Gıda ve su kıtlığı üzerine herkesin bir sözü ve aktarımı var, benim de bir çok kez yazdığım ve anlattığım bir konu/konular. Dünya tarım ve tarım yöntemlerini yeniden konuşacak, toprağın verimi ve suyun etkili kullanımında eski usuller, atalık tohumlar yeniden gündemimizde olacaktır. Endemik bitkilerimiz ve yerel işaretli onlarca gıdamızla söylemeliyim ki tarımsal açılımı yapabilir topraklardayız. ‘Buğday, çavdar, arpa bozkırlıdır. Davar da bozkırlıdır.’ demiş Hikmet Birand (Anadolu Manzaraları, 1963).

‘Kendini hep tartıda tut’ dedi Murathan Mungan bir söyleşide, değerlerinizi gözden geçirmeye davet olarak anlıyorum ve size iletiyorum. Zihin tasarımı ve stratejik bir hayat yaklaşımı, daha rasyonel bir kişi tanımı gelişiyor. Mental sağlığı, popüler psikoloji,  kişisel gelişim ile değil de bedenin fiziksel hareketi ve zihin pratikleri ile yeniden tasarlamanın yolunu arayacağız: ‘Zihin Tasarımı‘. Modern psikolojide, bilinçte dilenciliği terk ediyoruz, dış evrenin bize koşulsuz sağlayan ve bizim de sürekli talep eden taraftan uzaklaşmak dünyaya iyi gelecektir. Zihin tasarımı alanında sporcu yetiştiren isimleri ve atletleri öncü olarak görebiliriz.

‘Tembellik Hakkı’, hiçbir şey yapmamanın mutluluğu, gündemimizde. ‘Aylaklığa Övgü‘ gibi provokatör ve belki alaycı gelse de kulağa, en az aylaklık kadar temel haktır. Gözetiniz! (Aylaklığa Övgü, Bertrand Russell, 1950)

 Sevgiler, Deniz